Onlangs werd ons koninkrijk dooreen geschud door een nieuw communautair conflict. Op het eerste gezicht ging het om de vrijwaring van een identiteit, die van de Ardeense “salami”. Een uitputtende analyse leert ons dat het eigenlijk en alweer gaat om niets anders dan centen. De ondernemers-producenten van deze fijnkost in Wallonië eisen het verbod van […]
Van Scherpenheuvel naar Averbode
Het Vlaamse land werd tot in de jaren 1960 bewoond door een overgrote meerderheid rooms-katholieke gelovigen. Pelgrimages, bedevaarten en processies speelden een grote rol in de volkscultuur. Het was een collectief gebeuren waarin de gelovigen in hun verering van het heilige hun bestaan als gemeenschap bevestigden en realiseerden. Stijn Streuvels heeft als een soort etnoloog […]
In de schaduwen van morgen
In maart 1935 hield de historicus Johan Huizinga in Brussel een voordracht met als titel In de schaduwen van morgen. Hitler zat op dat moment stevig in het zadel en de fascistische ideeën koloniseerden de Europese cultuur. De historicus van de bestseller Herfsttij der Middeleeuwen, was een vijand van het nationaalsocialisme. Twee jaar eerder had […]
Vlees maakt vlees
Little Shiva, medewerkster aan deze website, heeft een prent op het net gevonden en ze zou graag willen dat ik daar een commentaar bij schrijf. Wat ik bij hierbij doe. De prent, een ets, dateert uit 1555 en is in het bezit van het Amsterdamse Rijksmuseum. Het wordt als volgt beschreven: “Een non heeft een […]
Orde, nieuwe, oude en gevestigde
We houden, naar het schijnt, van orde. Het woord komt dan ook veel voor in de politiek, zowel ter rechter als ter linkerzijde. In een ordelijke, goedgeregelde wereld weten we waaraan en waaraf, voelen we ons veilig. Mensen die de orde verstoren, storen ons. De staat beschikt daarom over ordediensten en heeft het monopolie op […]
Onze Europese waarden
Iedereen spreekt over het weer. Dat is heel normaal. Velen praten de laatste tijd over Europese waarden. Dat is minder vanzelfsprekend. Als linkse rakker stel ik mij uiteraard vragen over die Europese waarden. Maar over welk Europa gaat het eigenlijk? De EU? West- en Midden-Europa? Hoort Rusland erbij? En sinds wanneer bestaat Europa als cultuurgebied? […]
Hoe rechts links wordt
Het was de ambitie van het sociaaldemocratische reformisme om het lot van de gewone mensen te verbeteren. Vandaag heeft het woord reformisme een tegengestelde betekenis gekregen: reformisten verminderen de werkloosheidsuitkering, bouwen de openbare diensten af, verhogen de pensioengerechtigde leeftijd, versoepelen de arbeidswetgeving, enz. De reformisten van toen zijn in de neoliberale newspeak conservatieven geworden, de […]
Het spook van de ware Marx
Een spook dwaalt door de geschriften van Marx, het spook van de interpretatie. Om dit spook te bezweren publiceerde Franz Mehring, de eerste biograaf van Marx, in 1900 een artikel met als titel De ware Marx. Het heeft weinig geholpen. De diverse stromingen die zich op Marx beroepen zijn het nooit eens geweest over wat […]
Sociaaldemocratie, staat en vooruitgang
In 1928 deed Karl Korsch een (theoretische) aanval op de opvattingen van Karl Kautsky, de paus van de eens glorierijke sociaaldemocratie. Die aanval had onder andere te maken met de manier waarop marxisten de burgerlijke staat moeten opvatten in de strijd voor een socialistische samenleving. Een nog andere Karl had uit de gebeurtenissen van Commune […]
Het tekort aan democratie
Diverse spraakmakende figuren in Vlaanderen stellen zich vragen over de democratie. Het gaat daarbij enkel over de huidige parlementaire democratie, die van het algemeen enkelvoudig stemrecht met tussenpozen van 4 à 6 jaar. Oorspronkelijk ging het om cijnskiesrecht (alleen wie bezitter was kon oordeelkundig oordelen over het staatsbestuur), dan om meervoudig stemrecht (hoe hoger op […]
