Zowel Alexis Tsipras (Syriza) als Pablo Iglesias (Podemos) hebben een eurocommunistisch verleden. Deze erfenis (ze dateert van de tweede helft van de jaren 1970) verklaart in zekere mate hun opvattingen over het politieke bedrijf en meer bepaald hun strategie in de strijd tegen het neoliberale offensief. Maar laten we eerst proberen om het eurocommunisme te […]
Ali Baba en de 181 terroristen
Volgens de Chinese autoriteiten telde de provincie Xinjiang, ook gekend onder de naam Oost-Turkestan, in het jaar 2014 181 terreurgroepen. Ze werden allemaal gearresteerd. Omdat deze provincie het autonome gebied van de Oeïgoeren is, een volk met een moslimcultuur dat een Turkse taal spreekt, zijn deze groepen, althans volgens de machthebbers, islamitische terroristen. In China […]
De mop als filosofische kritiek van het volk
Sinds de oude Grieken behoort het in twijfel trekken van zichzelf en van de eigen cultuur tot een van de kenmerken van de cultuur als zodanig. Ironie is een vorm van zelfkritiek. Bekend zijn de socratische ironie, waarbij een schijnbaar naïeve persoon met vragen de absurde logica van een zelfverzekerde gesprekspartner blootlegt. In de romantische […]
Massacultuur, klassencultuur
In 1953 publiceerde de Pools-Litouwse dichter en essayist Czesław Miłosz (1911-2004) een boek dat elke tegenstander van het kazernesocialisme zou moeten lezen: Zniewolony umysł (De Nederlandse titel luidt De geknechte geest). Na gewerkt te hebben voor het nieuwe regime dat Polen werd opgelegd door Moskou, met de idee dat hij daarmee kon helpen aan het […]
De grijpgrage stad en het wezenloze platteland
Er zijn mensen die van de stad houden en niet van het platteland en omgekeerd. Er zijn mensen die afwisselend van beide houden. Zij leven in de stad en picknicken zondags in het bos met radiomuziek en blijven doof voor het gezang van de vogels. Ze kunnen zich niet echt losmaken van de stad. De […]
De duisternis van het complot
Het hoeft ons niet te verwonderen dat een denker uit de Verlichting zich bezig heeft gehouden met de duisternis. Ik heb het over Paul-Henri Thiry baron D’Holbach, een aanhanger van een mechanisch materialistische en goddeloze filosofie. “Als de religie helder was geweest, dan zou ze minder aantrek hebben gehad bij de onwetenden. Zij hebben behoefte […]
Goed of kwaad, als het maar baat
We gaan, als min of meer verlichte amateurs, een beetje aan metafysica doen. De natuur kent goed noch kwaad. Dat beweerde Benedictus de Spinoza, een Nederlands burger van Portugese afkomst, geboren in Amsterdam in 1632, verdreven uit de joodse gemeente in 1658 en gestorven in Den Haag in 1677. Natuur en God waren voor Spinoza […]
Sport, media en cultuur
Sinds wanneer is het sportgebeuren deel gaan uitmaken van de nieuwsberichtgeving? Waarom worden de burgers niet alleen geïnformeerd over het politieke en sociale gebeuren, maar ook over de sportieve activiteiten? Moeten de burgers in kennis worden gebracht van voetbalmatches om zich een idee te vormen over de regeringspolitiek en de kritiek van de oppositiepartijen? Nee […]
Burgeroorlog, barbaarser dan ooit
Trotski, die tijdens de burgeroorlog 1917-1922 aan het hoofd stond van het Rode Leger, sprak met kennis van zaken: “De burgeroorlog is de meest wrede vorm van oorlog. Hij treedt gewelddadig op tegen derden, gebruikt daarbij de moderne techniek, doodt oudjes en kinderen”. Deze vorm van oorlog is ontstaan als gevolg van de deling van […]
Wanneer Hitler Trotsky citeerde
“Het is voor mij een grote eer wanneer Meneer Trotski vandaag het Duitse communisme aanspoort om ter allen prijs samen te werken met de sociaaldemocratie, om reden dat het nationaalsocialisme de grootste vijand van het bolsjevisme is…”. Deze uitspraak komt uit de mond van Adolf Hitler in zijn toespraak van 27 januari 1932 in Düsseldorf […]
